蔗尾蜂房

三島由紀夫秋吟
--Sitor Situmorang (1924-2014)，羅浩原 譯
一
昔日在
京都御苑
藝妓彈著琵琶
沿心之音階拾級而上
櫻花落在
春天的門檻
閃耀
耿耿含光之鋼
無比鋒利之場
在天地核心一斬
二
SUPER-SUBWAY盤繞著
無可抑遏的思念
深深嵌入
一層層的地底城市
SUPER-HIGHWAY心心念念
找尋空間與大氣
雪之城樓
座落在富士山顛
Nyanyian Musim Gugur Yukio Mishima
--Sitor Situmorang
I
Di taman istana kuno
Kyoto masa lalu
geisha memetik kecapi
meniti tangga nada hati
sakura gugur
di ambang musim bunga
kemilau
terpantul sinar baja
padang paling tajam
menebas jantung alam
II
Super-subway melilit
rindu pasrah
tertanam dalamdalam
di lapis kota bawah tanah
super-highway anganangan
mencari ruang dan udara
istana salju
di puncak Fujiyama
Sitor Situmorang, Sitor Situmorang: Kumpulan sajak, 1948-1979, Jakarta: Komunitas Bambu, 2006, p. 435.
 

1961
-- Sitor Situmorang (1924-2014)

在日本的京都御苑
我拾起了草地上的一塊手帕
這是去年的事，如今業已遺失
我該拿它的香氣如何是好﹖


1961
-- Sitor Situmorang

Di taman Istana Kyoto di Jepang,
Kupungut di rumput sehelai setangan.
Ini tahun yang lalu, sekarang telah hilang,
Baunya harum hendak kuapakan ?


Sitor Situmorang , ‎Henri Chambert-Loir, ed., Paris la Nuit: entre le souvenir et l’oubli / Paris di Waktu Malam: yang dikenang dan dilupakan, Jakarta: Komunitas Bambu, 2002, pp.100-101.

Angela Manalang Gloria 與 Celedonio P. Gloria的結婚照


雅歌
--Angela Manalang Gloria (1907-1995)，羅浩原 譯

朝著你愛的香爐，親愛的，我傾注
一粒粒枯黃的果核一如我現今的每一日
燃燒它們：縱然最後會化成灰，我也不會傷悲
我只會感到有股薰香溫熱著我的臉龐

(1934年3月21日)


Canticle
--Angela Manalang Gloria (1907-1995)

Into the censer of your love, my darling, I pour
These dried and yellowed kernels that are now my days;
Burn them: though they be dust thereafter, I shall not grieve,
I shall but feel the incense warm against my face.



Angela Manalang Gloria, The Complete Poems of Angela Manalang Gloria, Quezon City: Ateneo de Mania University Press, 1993, p.69.

過市街的老處女
--Angela Manalang Gloria (1907-1995)，羅浩原 譯

她一路從情慾中走了出來
避開那些從未繞上她手指的恩寵：
因為她的心志拒絕了那重荷，
她的大腳ㄚ子鏟起了這世界。

(1950)


Old Maid Walking on A City Street
--Angela Manalang Gloria (1907-1995)

She had a way of walking through concupiscence
And past the graces her fingers never twirled:
Because her mind refused the heavy burden,
Her broad feet shovelled up the world.



Angela Manalang Gloria, The Complete Poems of Angela Manalang Gloria, Quezon City: Ateneo de Mania University Press, 1993, p.153.

牆
--Luis H. Francia，羅浩原 譯

我懂法律
法律最擅造牆

容許的佔一小間
不容許的佈滿了巨大的迷宮

我懂
政府基金
是怎樣分配的
如一坨坨臭爛
肉分給餓漢

我很清楚那光滑的
法律之牆
很難被看清楚

但我往往還是一頭撞了上去

我很清楚法律如何隱藏事實
辦法就是對我說
我這人好極了
好個菲律賓弟兄
（不，你絕非我兄弟）
但事實截然
相反

我對法律有幾稜幾面
非常清楚
知道當你企圖
攀越它時
會發現你早已
跌落更深

更甚以往


Walls
--Luis H. Francia

I know about laws
how well they set up walls

Do's in a small room
Don'ts in a labyrinth of huge halls

I know about
official trust
how they apportion it
Like chunks of bad
meat for the hungry

I know all about the smooth
wall in the law
difficult to see

but I keep bumping
against it

how it hides what’s true
By telling me I’m a
swell fella
Filipino brother
(no you’re no brother at all)
but it’s the other way
around

I know its surfaces
very well
How when you try to
climb it you
find you’ve
fallen farther

than before


Rajini Srikanth & ‎Esther Yae Iwanaga, ed., Bold Words: A Century of Asian American Writing, Rutgers University Press, 2001, p.119.

Georges Braque (1882-1963), Still Life with Playing Cards, 1913. Oil on canvas. 80 x 59 cm. Musée National d'Art Moderne, Centre Georges Pompidou, Paris, France.
2013年香港國際詩歌之夜邀請Conchitina Cruz共襄盛舉，並出版了手冊收錄了她的十首詩，這是其中之一。我注意到她寫這首詩的靈感，可能是源自法國立體派畫家Georges Braque (1882-1963)的名畫 Still Life with Playing Cards（1913），故翻譯在此跟大家分享。
撲克牌靜物畫
--Conchitina Cruz，羅浩原 譯
終於，我沒輒了
我把自己送到爛城區的公證人那邊
我就站那門口，盼著自己的到來
每樁不幸事故都有封措詞恰當的通知信
我叫自己挑方磚*：進去
去揮，去砸，毫不顧忌
一如既往，我對自己的想法有戒心
或許方磚是黑桃是紅心是梅花
偽裝的。一如既往，我自我同意
錢，總會轉手
*原文為club，取撲克牌「梅花」的本義是「棍棒」的雙關語，為了讓中譯也能一語雙關，我將此處改成「方磚」。
Still Life with Playing Cards
--Conchitina Cruz
At last, I am at my wit’s end.
I deliver myself to the notary public on the sketchy side
of the neighborhood and at the entrance
I stand, anticipating my arrival.
There is an appropriate letter for every mishap.
I ask myself to choose a club: to enter,
to swing, to beat unabashedly.
As usual I am wary of my ideas.
Perhaps the club is a spade is a heart is a diamond
in disguise. As usual I agree with myself.
Money changes hands.
康慈天娜．告魯茲（Conchitina Cruz），《慾望二三事》（Two or Three Things about Desire），（香港中文大學出版社，2013），頁50。
 

近日菲律賓詩人Ria Rebolledo寄來她的新作，以她的母語伊洛卡諾語（Ilocano）寫成，並附上英文翻譯讓我也能讀懂。她說她受到智利詩人聶魯達（Pablo Neruda）的啟發，最近開始用母語創作。伊洛卡諾語是菲律賓僅次於他加祿語（Tagalog）和宿霧語（Cebuano）的第三大方言，使用者分布在呂宋島北部。我根據英文翻譯出來跟大家分享——


詩人
--Ria Rebolledo，羅浩原 譯

你辛苦織繡一首歌
搜求詞彙
如各色各樣的織線
不斷扎下針
又扯出線，直到一切合身為止
因為你說唯有這件事
能讓你穿來抵擋
生命的寒冷與痛苦
即便無人能解

（2015年5月23日寫於碧瑤市）


The Poet
--Ria Rebolledo

You've toiled to weave a song,
you've searched out the words
like different colored threads
that you've stitched
and took apart until everything fits,
for you've said that its the only thing
you could wear against
the cold and sorrows of life.
Even though no one understands.

Baguio City / 23 May 2015


Mannaniw
--Ria Rebolledo

Ingkarigatam nga nag-abel ti cancion,
ingbirukmo dagiti balikas
a kasla naduma-duma a maris ti sinulid,
nga naming manum nga sinarait
ken winarwar aginggana rumbeng,
ta kunam nga isu laeng
ti maibadom maisupiat
iti lammin ken leddaang ti biag.
Uray nu awan ti makatarus.

Baguio City / 23 May 2015

詩文組 第一名

海外歌唱
--Umi Sugiharti（印尼）

詩文組　第一名

生命的燈號
--Hidayah Nur（印尼）


我的生命是我的交通工具
熱誠是我的燃料
我操控步伐的方向盤
決不會因為汗水就停止

我煞住我驕傲的煞車皮
踩自信的油門
回過頭看後照鏡
我一直往前進

紅黃綠
生命的燈號
雖然金錢閃閃亮亮
仍然聆聽上蒼的命令

紅燈
稍待休息
看看要到何方向

黃燈
問題讓頭腦疼痛
小心作決定

綠燈
拋開擔憂
安插微笑與玩笑



Rambu Kehidupan
--Hidayah Nur (Indonesia)

Hidupku kendaraanku
Berbahan bakar semangat
Ku setir kemudi langkahku
Pantang mogok karena keringat

Kuinjak rem gengsi
Tancap gas percaya diri
Berspion masa lalu
Aku terus melaju

Merah kuning hijau
Rambu kehidupan
Meski uang memancarkan silau
Tetap tunduk perintah Tuhan

Lampu merah
Sejenak menghentikan langkah
Kemana lagi menentukan arah

Lampu kuning
Masalah membuat pening
Hati-hati menbuat keputusan penting

Lampu hijau
Singkirkan risau
Selingi senyum dan gurau



詩文組　第二名

母情
--Nguyễn Văn Tuấn 阮文俊（越南）


「父親功德如泰山
母義如自然水流露」
您懷胎十月生我
自從哇哇聲到世
為我一生辛勞
辛苦撫養我長大
從未曾睡飽過
整晚操勞到五更
日顧三餐溫飽
盼我日後成人成才
疼您一生勤儉
有件新衣您就給我
而您穿件破衣
肩上衣服千釘百補
早晚疲累辛勞
家務農事整年繁忙
夏去秋來冬回
寒冷冬季冰涼人心
不理陣陣寒風
寒風中您下田耕種
日子慢慢過去
我不再是五歲十歲
您養我長大成人
今為生計我要離鄉
為將來我遠去
今日母子各一方
現我遠處他方
心疼您變天誰照顧
孤苦伶仃一人
晚熄燈火黑暗摸索
夜裡輾轉反側
您不責怪兒貪婪
您在家鄉辛勞
日夜企盼離家之我
老年欠父身影
只留您實在孤單
疼您我心絞痛
母親啊！等我歸來
冬去春來回
春去夏來田野晴朗
我更愛母親您
陣陣吹來寮夏季風
火熱使花失色
薯黍穀掉落田乾枯
您又辛苦勞累
路遠挑水履重　
我在他鄉祈望
田野翠綠天要下雨　
讓您每日下午
可以安心甜蜜午睡
我盼做片紅雲　
整天為您遮蔽日影
我盼做一陣風
代替慈母您手中扇　
讓您能安祥眠
每個夏夜不再流汗
愛您深想您切　
柔腸寸斷心冰冷
將來合約到期　
回鄉陪您報養育恩。


Tình mẹ
--Nguyễn Văn Tuấn (Vietnam)

“Công cha như núi Thái sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”
Mẹ mang nặng sinh con ra
Từ khi cất tiếng oà oa chào đời
Vì con vất vả cả đời
Nâng niu ấp ủ từ thời còn thơ
Giấc ngủ chưa trọn bao giờ
Suốt đêm thao thức thẫn thờ năm canh
Ngày lo ba bữa cơm canh
Nuôi con trẻ thành danh thành người
Thương mẹ tần tảo suốt đời
Có chiếc áo mới mẹ thời nhường con
Còn mẹ khoác chiếc áo sờn
Trên vai đứt chỉ tứ thân vá chằm
Sớm hôm vất vả nhọc nhằn
Việc nhà đồng áng quanh năm bộn bề
Hè qua thu tới đông về
Mùa đông giá rét tái tê lòng người
Mặc cho gió rít từng hồi
Khom lưng mẹ cấy giữa trời rét căm
Đã qua rồi những tháng năm
Con không còn tuổi lên năm lên mười
Mẹ nuôi con lớn thành người
Nay vì cuộc sống con thời xa quê
Vì tương lai con ra đi
Nên tình mẫu tử biệt ly phương trời
Giờ con cách biệt xa xôi
Thương mẹ trái gió trở trời ai lo
Một mình vò võ thân cò
Tối đèn tắt lửa lần mò trong đêm
Bao nhiêu trăn trở nỗi niềm
Mẹ không trách móc than phiền chúng con
Quê nhà mẹ vẫn mỏi mòn
Ngày đêm mong ngóng đứa con xa nhà
Tuổi già vắng bóng của cha
Còn lại mình mẹ thât là cô đơn
Thương mẹ lòng quặn từng cơn
Mẹ ơi! Hãy đợi ngày con trở về
Qua rồi cái rét tái tê
Xuân qua hè tới đồng quê nắng giòn
Con càng thương mẹ nhiều hơn
Hè về mang đến từng cơn gió lào
Nắng cháy trụi hết hoa mầu
Khoai ngô lúa lạc đồng sâu khô cằn
Mẹ lại vất vả nhọc nhằn
Đường xa gánh nước lần từng bước đi
Xứ người con chỉ ước chi
Đồng quê xanh tốt trời thì đổ mưa
Đẻ cho mẹ mỗi buổi trưa
Thêm nồng giầc ngủ say sưa ngon lành
Con ước làm đám mây hồng
Để che cho mẹ bóng râm cả ngày
Con ước làm cơn gió bay
Để thay chiếc quạt trên tay mẹ hiền
Để mẹ giấc ngủ được yên
Mồ hôi không đổ mỗi đêm hè về
Thương mẹ nhiều, nhớ mẹ nghê
Cồn cào gan ruột tái tê cõi lòng
Mai ngày mãn hạn hợp đồng
Trở về bên mẹ báo công sinh thành.



詩文組　第三名

在臺灣的第一次經驗
--Mr.Anan Srilawuth（泰國）


是第一次遠離家鄉　心情很震撼
是第一次遠離朋友　心情很複雜
未曾離開過家鄉的土地
與所有愛護以及忠心的人住在一起
是第一次辭別年邁的母親　與妻子及子
女相隔遙遠
是第一次必須要離開這麼久　為的是逃
離這貧窮苦痛
是第一次來到臺灣這個夢想之地
只是為了能夠減輕生活上的壓力
照顧母親以及學習中的孩子是我的牽掛

所以咬著牙做好每一份工作
不抱怨、不氣餒、不面露不悅
將告別貧窮苦痛　使得心中感到滿足
面對每一件工作努力負責
然後欣喜獲得勤奮的代價
是第一次鑽研他鄉的語言
雖然差異很大　但難不倒有毅力的我
所有好的第一次恰似上天的安排
就連陌生的語言學習起來也不覺得複雜
所有的上司及老闆都能接受我
不責備我這個第一次到來的不同國度之人
但是　第一次最不想面對的事還是發生了
就是我所敬愛之人丟下我走了
是一位兒子所愛的母親突然辭別
兒子犧牲自己竭盡心力想治療您
仍敵不過病魔提前將您帶走
兒子在遙遠的臺灣　直到您辭世的那天
在臺灣能夠賺到錢卻失去了母親
雇主照顧物質、薪資不曾缺乏
但是支撐以及支持我的菩薩已不在
這樣詭譎的命運是我的第一次
獻給一直關懷及鼓勵我的母親



ประสบการณ์ครั้งแรกที่ไต้หวัน
--Mr.Anan Srilawuth (Thailand)

เป็นครั้งแรกที่ห่างบ้านสะท้านจิต
เป็นครั้งแรกที่ห่างมิตรจิตสับสน
ทุกๆ ครั้งไม่ห่างกรอบครอบครัวตน
อยู่ด้วยคนที่ล้วนรักและภักดี
เป็นครั้งแรกที่จำจากแม่ซึ่งแก่มาก
ทั้งเมียรักลูกหญิงชายห่างไกลหนี
เป็นครั้งแรกต้องจำไกลไปนานปี
ด้วยเหตุที่ความจนยากต้องพรากไป
เป็นครั้งแรกสู่ไต้หวันถิ่นฝันฝาก
เพียงบรรเทาความทุกข์ยากที่อยากได้
เลี้ยงดูแม่การเรียนลูกสิ่งผูกใจ
จึงสู้ไหวงานทุกอย่างรับจ้างทำ
ไม่บ่นเบื่อเหนื่อยล้าไม่หน้าคว่ำ
จะกล่าวลาความยากไร้ให้ใจหนำ
รับผิดชอบสู้ทุกด้านในงานทำ
แล้วชื่นฉ่ำกับเงินตราค่าแรงงาน
เป็นครั้งแรกจำค้นคว้าภาษาถิ่น
แตกต่างสิ้นเราเบาใจลง
ทุกสิ่งดีเหมือนฟ้าสั่งในครั้งแรก
ภาษาแปลกเรียนรู้ได้ไม่สับสน
ทั้งหัวหน้าพร้อมเถ่าแก่ยอมรับตน
ไม่ติบ่นคนถิ่นแปลกครั้งแรกมา
แต่ครั้งแรกที่หัวใจไม่อยากพบ
คือวันจบสิ่งเคารพที่นบไหว้
ด้วยว่าแม่ที่ลูกรักด่วนจากไป
ลูกอุทิศตัวเหนื่อยล้าเยียวยาท่าน
แต่ไม่ทันโรคร้ายหนักพรากก่อนกาล
ลูกอยู่ไกลถึงไต้หวันวันสิ้นลม
อยู่ไต้หวันเงินหาได้แต่ไร้แม่
นายดูแลเงินของใช้ไม่ขัดสน
แต่สิ้นพระผู้เกื้อกูลและหนุนตน
ชะตาคนนี้ช่างแปลกครั้งแรกเรา
ขออุทิศแด่ แม่คูณ ศรีลาวุธ
ผู้ที่คอยเป็นกำลังใจให้ผม
จนวันสิ้นลมของท่าน

詩文組第一名

愛和傷痕
--Tri Astuti（印尼）

如果沒有愛
那也不會有傷害
如果愛從沒來過
那也不會有淚流

如果你遵守承諾
那也不會有恨在我心中
如果忠貞那句話能守住
那也不會有分手這句話

我從不曾後悔
儘管心中有無限的傷痛
我也從不出口詛咒
儘管心痛到無法自拔

讓你離我而去
但對你的愛卻永遠在我心裡
因那愛早已刻在心中
過去 現在到未來
這軀殼早已沒有呼吸


Cinta & Luka
--Tri Astuti (Indonesia)

Seandainya saja cinta itu tak pernah menyapa
Maka duka itupun tak kan pernah ada
Seandainya saja cinta itu tak pernah hadir
Maka air mataku pun tak kan mengalir

Seandainya saja janji itu kau tepati
Maka takkan ada rasa benci di hati
Seandainya saja kata setia itu tetap terjaga
Maka kata pisah pun tak pernah ada

Tak pernah aku menyesalinya
Walau sakit di hati ini sangat menyiksa
Tak pernah aku mengutukmu
Walau sakit hati ini sampai di ujung rambutku

Ku biarkan dirimu melangkah pergi
Tapi cinta untukmu tetap ada dihati
Karna semua kenangan itu telah terukur rapi
Dari dahulu, kini, hingga nanti …
Tak ada lagi nafas dalam raga ini




詩文組第二名

街上的阿嬤
--Rowena Biclar Garcia（菲律賓）

阿嬤的頭髮全白
走在街上 佝僂的身軀 瘦骨如柴
每天在街上 總是可以看到她
來來復去去的

任何人如有注意觀察阿嬤 必定會同情她
為了求溫飽
她推著傾塌的推車 無視毒辣的陽光
收集瓶罐 破銅爛鐵

一個傾盆大雨的午後
我往窗外看 試圖捕捉阿嬤的身影
她正推著推車 滿載著報紙和厚紙板
車子從身旁呼嘯而過 卻渾然不知
「阿嬤」我大聲喊她 她差點被車子撞倒

街上的阿嬤 妳的家人呢
為何他們無視於她
因為年老無力工作 如此艱辛
以她的年紀 應得到愛 照顧和疼惜

街上的阿嬤 持續在生活中奮鬥
她的努力 是我的榜樣
讓我受挫的心 因而振奮
如今 我繼續我的路程
未來是否成功掌握在我自己手中

人各有命
悲傷和挫折參雜其中
生命中有很多面向
如同阿嬤在街上討生活一般


Amah Sa Lansangan (Amah on the street)
--Rowena Biclar Garcia (Philippines)

Puti na ang buhok ni Amah!
Sa paglalakad ay kukuba-kuba pa
Buto’t balat ang pangangatawan niya
Araw-araw sa lansangan siya’y makikita
Paroon! Parito ang madalas niyang ginagawa.

Si Amah kung pagmamasdan ay tunay mong kaawaan
Nagsusumikap sa buhay upang gutom ay matugunan
Pamumulot ng lata, bote, bakal ang ginagawa niya
Hil-hila ang kariton na minsa’y matutumba pa
Ang sinag ng araw ay di niya alintana.

Isang hapon, bumuhos ang malakas na ulan
Ako’y dumungaw sa bintana upang si Amah ay tignan
Si Amah hila ang kariton puno ng dyaryo at karton
Kaya’t di niya napansin ang sasakyan rumaragasa
Amah! Aking sigaw, muntik na siyang madisgrasya.

Ang lola sa lansangan ang pamilya ay nasaan
Bakit siya pinababayaan sa hirap ay gumapang
Sa tanda niyang iyan paghahanapbuhay ay di halos makayanan
Kailangan niya ay pag-aaruga at tunay na pagmamahal
Na siyang dapat niyang makamtan sa kanyang katandaan

Ang Amah sa lansangan patuloy sa pakikibaka sa buhay
Ang kanyang pagsusumikap ang nagsilbi sa aking gabay
Nagsisiphayo kong puso nabigyan ng kulay
Ngayon ako’y patuloy sa aking paglalakbay
Upang tagumpay na inaasam mapasa aking kamay!

Kapalaran ng tao ay iba-iba
Kalungkutan at kabiguan ito’y bahagi na
Ng iba’t ibang mukha ng buhay dito sa lupa
Tulad ni Amah sa lansangan nabubuhay sa kadukhaan.


詩文組第三名

夫妻情義
--黎氏清嫻（越南）

我寫數首詩送你
思念時就看詩
我把情意藏詩內
詩內情傳送給你
親愛的！可知我心
你是我最深愛的人
儘管這裡物換星移
我的愛情不會改變
我有你是上天安排
雖越臺遠隔我永在你身旁
離你離兒為生活
為將來只好暫別你
別離之事只是短暫
數年後再共同生活
要努力勿灰心退卻
要堅強才能克服困難
辛苦考驗才能成功
千言萬語想對你說
字字句句充滿情義
我想錄很多情歌
唱出千曲情歌給你聽
在臺我仍唱給你聽
你有聽絲竹樂調否
河邊我倆朝朝暮暮
碼頭與船遇到大風浪
掌穩舵把船划過去
雖然此地離碼頭較遠
碼頭要信守承諾
那是我心中的願望
我倆情義像船與碼頭


Tình em trong anh
--Lê Thị Thanh Nhàn (Vietnam)

Em viết tặng anh mấy vần thơ
Khi nào mong nhớ hãy xem thơ
Thơ này em viết trong tình ý
Trong đó là thuyền tình em đến với anh
Anh yêu ơi! lòng em anh có biết
Em yêu anh tha thiết nhất trên đời
Dù nơi đây vật đổi sao dời
Tình yêu của em không hề thay đổi
Em có anh đó là điều sắc khởi
Dù xa cách Nam Đài em mãi ở bên anh
Em xa anh xa con cũng chỉ vì cuộc sống
Vì tương lai em phải tạm xa anh
Sự xa nhau đó chỉ là gang tấc
Vài năm trở về ta lại sống bên nhau
Hãy gắng lên chở nản lòng lùi bước
Phải gan trường mới qua nổi phong ba
Thành công nào mà chắng phải can qua
Đối với anh em muốn nói ngàn lời
Những lời nói tràn đầy tình nghĩa
Em muốn có thật nhiều băng đĩa
Hát cho anh nghe ngàn khúc chữ tình
Nơi đất Đài em vẫn hát anh nghe
Anh có nghe điệu nhạc hàng tre
Bên sông thái em và anh khuya sớm
Dù bên thuyền có gặp nhiều sóng lớn
Vững lái tay chèo thuyền vẫn vượt qua
Dù nơi đây thuyền bến tạm xa
Bến hãy giữ lời nguyền thủa trước
Đó là điều em hằng mong ước
Tình nghĩa đôi ta như bến với thuyền