蔗尾蜂房

嚴肅的時刻
--[德國] R.M. Rilke (1875-1926)，[印尼] Chairil Anwar (1922-1949)譯，羅浩原 轉譯
此刻有誰在世上某處哭，
沒來由地在世上哭，
在哭我。
此刻有誰在夜裡某處笑，
沒來由地在夜裡笑，
在笑我。
此刻有誰在世上某處走，
沒來由地在世上走，
走向我。
此刻有誰在世上某處死，
沒來由地在世上死，
瞪著我。
Djenak Berbenar
--R.M. Rilke，Chairil Anwar譯
Jang kini entah dimana didunia nangis,
tidak berpidjakan didunia nangis,
nangiskan aku
Jang kini entah dimana tertawa dalam malam,
Tidak berpidjakan tertawa dalam malam,
Mentertawakan aku
Jang kini entah dimana didunia berdjalan.
tidak berpidjakan didunia berdjalan.
datang padaku
Jang kini entah dimana didunia mati
tidak berpidjakan didunia mati
pandang aku.
Ernste Stunde
--Rainer Maria Rilke (1875-1926)
Wer jetzt weint irgendwo in der Welt,
ohne Grund weint in der Welt,
weint über mich.
Wer jetzt lacht irgendwo in der Nacht,
ohne Grund lacht in der Nacht,
lacht mich aus.
Wer jetzt geht irgendwo in der Welt,
ohne Grund geht in der Welt,
geht zu mir.
Wer jetzt stirbt irgendwo in der Welt,
ohne Grund stirbt in der Welt:
sieht mich an.
 

  
 
申托特(Ali Basah Sentot Prawiradirdja)
蒂博尼哥羅 (Pangeran Diponegoro, 1785-1855)
Chairil Anwar翻譯的這首詩〈荷蘭人在爪哇的末日〉(Hari Achir Olanda Di Djawa)，引自荷蘭小說家Multatuli (Eduard Douwes Dekker, 1820-1887)的名作Max Havelaar書後附錄的再版註釋；原詩為荷蘭知識份子Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga (1825-1887)所作，他雖出生於荷屬東印度，但強烈反對殖民制度，因發表這首詩而遭荷屬東印度驅逐出境。這首詩原名為〈申托特對荷蘭人在爪哇的末日之詛咒〉(De Vloekzang. De laatste dag der Hollanders op Java door Sentot)，申托特(Ali Basah Sentot Prawiradirdja)為日惹朝廷的將領，曾加入1825-1830年日惹王子蒂博尼哥羅 (Pangeran Diponegoro, 1785-1855)所領導的反荷起義(又稱「爪哇戰爭」)，後人視其為反抗荷蘭的英雄人物，故托其名而作此詩。

 
圖說：Edgar du Perron (著黑西裝者)以奧運籌備委員會主席的身份，與荷屬東印度萬隆高級中學五年級生合照。
 
 
 
 
 
 
P.P.C.
--[荷蘭] Edgar du Perron (1899-1940), [印尼] Chairil Anwar (1922-1949) 譯寫為印尼文, 羅浩原 轉譯為中文
別了，克萊芮，不管我祝不祝福。
往後聽到了一點消息，仍舊會放在心上
妳已出賣了自己。別再會錯意了
面對再怎樣的事：人向來會有惻隱之心。
妳從前房屋窄小。妳的大爺來把它擴建了，
財產日後用之不盡，據傳聞是如此。
妳將貫注於此直到斷氣為止。
妳的靈魂真卑微。是呀！這可真實際呀。
妳的身體充滿慾望。妳這美麗尤物。
妳為妳的大爺生了可愛的孩子。
妳不能掙脫，但卻還是保持忠貞。
妳不情不願，持續被妳的名分看守著。
別了，克萊芮，妳將不會再見到我
我遠避著妳，直到在夢中。
啊！之前夢見我們相會。
妳仍然是妳。我對妳來說只是羞辱。
 
 
P.P.C.
--Edgar du Perron (1899-1940), Chairil Anwar譯
Tinggal, Clary. Tidak ‘ku mengutjap selamat.
Nanti kedengaran tolol, djuga biar datang dari hati
Sudah kau djual dirimu. Djangan lagi beruwet
Tentang apapun: manusia memang penghiba hati.
Rumahmu ketjil dulu. Tuanmu datang membesarkan,
Hartanja tidak bakal putusnja, menurut tjerita.
Kau terpandang sampai nafasnja penghabisan.
Kau berdjiwa ketjil. Nah! inilah jang sebenarnja.
Badanmu menapsukan. Kau betina djelita.
Kau lahirkan anak manis buat tuanmu.
Kau tak bisa berlepas, tapi toh bersetia sadja.
Kau disegani, tetap terdjaga namamu.
Tinggal, Clary. Dengan aku kau tidak ‘kan bertemu
Kau ‘ku djauhi, sampai dalam mimpi.
Ah! impian sebelum kita bertemu.
Kau tetap kau. Aku padamu menista sadja.
「要站對立場，那必須成為一位『印尼人』才行。假如我是印尼人，我大概也會像這樣批判著、困擾著與矛盾著──簡單來說，我是個人主義者。但我也將從骨子裡就是個民族主義者。」 (“To be on the right side, one has to be an Indonesian. If I were an Indonesian, I would probably be just as critical, bothersome, and contrary--in short, an individualist. But I would also be a nationalist to the core.” )
--摘引自：Edgar du Perron, 'P.P.C. (Brief aan een Indonesiër 致印尼人的信)', in Verzameld werk (全集), 7 vols (Amsterdam, 1954-59), VII, p.127. 轉譯自：H. van Neck-Yoder, ‘”Country of Origin” as Anti-Colonial Fiction,’ The Modern Language Review, Vol. 81, No. 3. (Jul., 1986), p. 667.
 
 
P.P.C.
--Edgar du Perron (1899-1940)
Vaarwel, Clary. Ik wens u geen geluk.
Zoiets klinkt dom, bij hen reeds die het menen.
Gij hebt u goed verkocht. Maak u niet druk
over de rest: want alle mensen wenen.
Uw huis was klein. Uw heer heeft het vergroot.
De bron van zijn fortuin heet niet te stelpen.
Uw roem wordt groot en duurt wel tot zijn dood.
Uw ziel is klein. Ik kan het niet verhelpen.
Uw lijf is goed. Gij zijt een mooie vrouw.
Gij zult uw heer veel mooie kinderen baren.
Uw hart is nauw: gij blijft hem ook wel trouw.
Gij zult hoogstaan en goed uw naam bewaren.
Vaarwel, Clary. Mij zult gij niet meer zien.
Ik zal u mijden, zelfs tot in uw dromen.
Gij waart mijn droom, voor ik u had gezien.
Gij zijt uzelf. Ik minacht u volkomen.
．Edgar du Perron, Parlando, Verzamelde Gedichten, 1948. Hal. 84.
 

 
 

 
John Cornford (1915-1936)，英國詩人、共產主義者，其父F. M. Cornford(1874-1943)為任教於劍橋大學的古典學者、詩人，其母Frances(1886-1960)為生物學家達爾文(Charles Darwin)的孫女。John Cornford於就讀劍橋大學期間加入英國共產黨，1933年起在倫敦從事黨務工作，後參加西班牙內戰，曾加入POUM (馬克思主義者聯盟工人黨，Partido Obrero de Unificación Marxista)於西班牙北部阿拉貢(Aragon)地區活動，韋斯卡(Huesca)為該地區一古城，最後於1936年12月決定返回英國的前夕死於西班牙南部的Lopera。
 
 
 
韋斯卡
--[英國] John Cornford (1915-1936), [印尼] Chairil Anwar (1922-1949)譯, 羅浩原 轉譯
 
靈魂在失魂的世界中
親愛的靈魂，對你的思念
在我這邊來說是痛苦，
是會把注視凝住的身影。
黃昏時刻起了風，
提醒著秋季要到了。
我害怕偏離了會失去你，
我對我的害怕感到害怕。
在距韋斯卡的最後一里，
我們的驕傲只隔最後的藩籬，
思憶著呀，親愛的，帶著親密
我能想像你在我身邊。
又如果不幸的運命將攤平
我於淺淺的墓坑中，
要記著呀你盡其可能全部的好
還有我永恆的愛
 
 
 
Huesca
-- John Cornford, Chairil Anwar譯
Djiwa didunia jang hilang djiwa
Djiwa sajang, kenangan padamu
Adalah derita disisiku,
Bajangan jang bikin tindjauan beku.
Angin bangkit ketika sendja,
Ngingatkan musim gugur akan tiba.
Aku tjemas bias kehilangan kau,
Aku tjemas pada ketjemasanku.
Dibatu penghabisan ke Huesca,
Pagar penghabisan dari kebanggaan kita,
Kenanglah, sajang, dengan mesra
Kau kubajangkan disisiku ada.
Dan djika untung malang menghamparkan
Aku dalam kuburan dangkal,
Ingatlah sebisamu segala jang baik
Dan tjintaku jang kekal.
 
 
 
 
Huesca
--John Cornford
Heart of the heartless world,
Dear heart, the thought of you
Is the pain at my side,
The shadow that chills my view.
The wind rises in the evening,
Reminds that autumnis near.
I am afraid to lose you,
I am afraid of my fear.
On the last mile to Huesca,
The last fence for our pride,
Think so kindly, dear, that I
Sense you at my side.
And if bad luck should lay my strength
Into the shallow grave,
Remember all the good you can;
Don't forget my love.

 
 

美國詩人Conrad Potter Aiken (1889-1973)
[殘篇]
--[美國]Conrad Aiken (1889-1973)，Chairil Anwar譯
再沒什麼要說的了嗎？埋葬了所有的事情，
獨自坐著歇息，忍受著氣悶的胸膛
探出去張望，清點在窗口嬉戲的顏色
或再度享受牆上我們的朋友所贈的圖畫。
還是我們要談論被丈夫拋下的Ivy
他墜毀在沖繩島。或只是沉默不語
我們見證了日子變得光明、變得黑暗，
雲被風掌舵操縱
──不、不，我們不要跟著風
去遺忘、去記憶──
陌生的你、陌生的你
相遇時因為過去道路不曾交會
你瞠目、我瞪眼
陷入僵居因我們各自懷著秘密
你可曾眺望著海岸、眺望著
忘我地高高躍起？
還是仍舊
從一間病房被抬到另一間病房
從一個市鎮疏散到另一個市鎮？我
現在帶著1½個肺走著。
還有
曾經相信那絕對的問題……
但這些言論不就是為了揭開會議的序幕
加快白晝的到來嗎？不是嗎──
來吧我的愛
以真主阿拉之名，我們踩著地上密密麻麻的腳印，
講述關於被人民殺死的國王的故事；
將心攤平曝曬，照亮我們血的流向
仔細算計著敗局，仔細算計著
勝利。我已見證了
失望的日暮與令真主也一同垂淚的絕望
使數十位先知先覺者僵冷，破滅了夢，於墓中。
我曾一手握著時間，另一手握著空間
但被我混到一起以致失去了目標
我偏離了天賜的妻子越了軌，交接著
目光，我吻著頭髮，吸著變得乾巴巴的胸膛
你是我的愛──
振臂披覆上霧與光，來歷不清之物，
將我搶來的全數收贓，上帝的手腳──
訴說著呀我的愛人在這沙發上打開你的身體
為何你總是自昏暗中離去
從焦慮到焦慮間的暫歇；
訴說著太陽散放著苦澀的氣息。我們像這樣訴說著──
但已到了離去的時間，而我將離去
而我們將會記得、忘記、回想、保密些什麼
那些不是詩人不會理睬的部分。
．Conrad Aiken, Twentieth Century American Poetry, 1949. Hal. 234.
[Fragmen]
--Chairil Anwar譯
Tiada lagi jang akan diperikan? Kuburlah semua ihwal,
Dudukkan diri beristirahat, tahanlah dada jang menjesak
Lihat keluar, hitung-pisah warna jang bermain didjendela
Atau nikmatkan lagi lukisan didinding pemberian teman kita.
atau kita omongkan Ivy jang ditinggalkan suaminja,
djatuhnja pulau Okinawa. Atau berdiam sadja
Kita saksikan hari djadi tjerah, djadi mendung,
Mega dikemudikan angina
—Tidak, tidak, tidak sama dengan angina ikutan kita……
Melupakan dan mengenang—
Kau asing, aku asing.
Dipertemukan oleh djalan jang tidak pernah bersilang
Kau menatap, aku menatap
Kebuntuan rahsia jang kita bawa masing-masing
Kau pernah melihat pantai, melihat laut, melihat gunung?
Lupa diri terlambung tinggi?
Dan djuga
diangkat dari rumah sakit satu kerumah sakit lain
mengungsi dari kota satu kekota lain? Aku
sekarang djalan dengan 1 ½ rabu.
Dan
Pernah pertjaja pada kemutlakan soal……
Tapi adakah ini kata-kata untuk mengangkat tabir pertemuan
memperlekas datang siang? Adakah—
Mari tjintaku
Demi Allah, kita djedjakkan kaki dibumi pedat,
Bertjerita tentang radja jang mati dibunuh rakjat;
Papar-djemur kalbu, terangkan djalan darah kita
Hitung dengan teliti kekalahan, hitung dengan
teliti kemenangan. Aku sudah saksikan
Sendja keketjewaan dan putus asa jang bikin tuhan djuga turut tersedu
membekukan berpuluh nabi, hilang mimpi, dalam kuburnja.
Sekali kugenggam Waktu, Keluasan ditangan lain
Tapi kutjampurbaurkan hingga hilang tudju.
Aku bias nikmatkan perempuan luar batasnja, tjium
matanja, kutjup rambutnja, isap dadanja djadi gersang.
Kau tjintaku—
Melenggang diselubungi kabut dan tjaja, benda jang tidak menjata,
Tukang tadah segala jang kurampas, kaki tangan tuhan—
Bertjeritahah tjintaku bukakan tubuhmu diatas sofa ini
Mengapa kau selalu berangkat dari kelam kekelam
dari ketjemasan sampai ke-istirahat-dalam-ketjemasan;
tjerita surja berhawa pahit. Kita bertjerita begini—
Tapi sudah tiba waktu pergi, dan aku akan pergi
Dan apa jang kita pikirkan, lupakan, kenangkan, rahsiakan
Jang bukan-penjair tidak ambil bagian.
[Preludes to Attitude]
--Conrad Aiken (1889-1973)
IX
Nothing to say, you say? Then we'll say nothing:
But step from rug to rug and hold our breaths,
Count the green ivy-strings against the window,
The pictures on the wall. Let us exchange
Pennies of gossip, news from nowhere, names
Held in despite or honor; we have seen
The weather-vanes veer westward, and the clouds
Obedient to the wind; have walked in snow;
Forgotten and remembered-
................................................But we are strangers;
Came here by paths which never crossed; and stare
At the blind mystery of each to each.
You've seen the sea and the mountains? taken ether?
And slept in hospitals from Rome to Cairo?
Why so have I; and lost my tonsils, too;
And drunk the waters of the absolute.
But is it this we meet for, of an evening,
Is it this-
................................O come, like Shelley,
For god's sake let us sit on honest ground
And tell harsh stories of the deaths of kings!
Have out our hearts, confess our blood,
Our foulness and our virtue! I have known
Such sunsets of despair as god himself
Might weep for of a Sunday; and then slept
As dreamlessly as Jesus in his tomb.
I have had time in one hand, space in the other,
And mixed them to no purpose. I have seen
More in a woman's eye can be liked,
And less than can be known. And as for you-
O creature of the frost and sunlight, worm
Uplifted by the atom's joy, receiver
Of stolen goods, unconscious thief of god-
Tell me upon this sofa how you came
From darkness to this darkness, from what terror
You found this restless pause in terror, learned
The bitter light you follow. We will talk-
But it is time to go, and I must go;
And what we thought, and silenced, none shall know.
1935
(案:此篇後編入Preludes for Memnon, LIII)

荷蘭詩人Charles Edgar Du Perron (1899-1940)
[Somewhere]
--[荷蘭]E. Du Perron (1899-1940)，Chairil Anwar譯, 
或許現在我們成為朋友然後
明天可能就全都忘了：
你對我的好，超過應有的百分比
風吹過，拍拂如馨香薰艾
我卻將再像以前一樣
認出你來，然而這片刻
我願相信這一小塊天台
就是世界，甚至是世界的盡頭
全都堆疊在一起了
有我，你的朋友，和你，我的朋友──
灰色的天空，映出了呀紅色的他
就像以前在義大利那樣。
我們在一起但是都心知肚明：
一句輕於鴿毛的話；
我說「愛」，但我將會忘記
你曾講過：「啊，只戀愛一次嗎？」
別為了險些戀愛而變得暈頭轉向，
一切都將忘記宛如接受某種手術，
在掙扎之後，再度復原或癒合。
我是否說了「愛」。不像從前
也不如往常！它沒有撲打過來。
時代仍像一個瘋子所能夠的那樣捶打，
氣氛慘白而且悲哀漫延：
我以前的戲語攪亂了
對你的友誼平添了空虛。
[Somewhere]
--Chairil Anwar譯
Mungkin sekarang kita berkawan dan
besok boleh djadi semua terlupa:
baik kau padaku, persenan lebih dari semusti
baju mengusap, selempap setawar sedingin.
Aku toh ‘kan kembali seperti sebelum
mengenal kau, tapi djenak ini
'ku mau pertjaja terras ketjil ini
adalah Dunia, malahan batas Dunia.
Tumpukkanlah segalanja atas
bahwa aku kawanmu dank au kawanku—
langit berwarna kelabu, bajangkanlah dia merah
seperti dulu lagi di Italia.
Kita bersatu tapi sama tahu dan sadar:
Suatu kata lebih ringan dari bulu merpati;
kataku “tjinta”, tapi ‘ku kan lupa
pernah kau bilang: “Ah, tjuma sekali mentjinta?”
Djangan djadi pusing kerna njaris-bertjintaan ini,
semua ‘kan lupa kalau apa jang terbedah,
sehabis perdjuangan, sembuh atau terkatup lagi.
Aku tah menjebut “tjinta”. Tidak kajak dulu-dulu
djuga bukan jang sekali! Ini bukan terpaan.
Djaman masih bergedontjak segila bisa,
udara putjat dan bersedih terhampar:
'ku mainkan kata jang dulu mengharu
dalam persahabatan padamu pengisi hampa.
[Somewhere]
--E. Du Perron (1899-1940)
Misschien zijn wij nu vrienden, en misschien
zal morgen reeds alles vergeten zijn? -
wat goedheid van je: meer dan ik verdien,
een koele bries, een korte medicijn.
Ik zal weer zijn dezelfde die ik was
vóór ik je kende, en toch, in dit moment,
wil ik geloven dat dit smal terras
de Wereld is, en zelfs der Wereld end.
Laat heden hierin alles zijn vervat,
dat ik je vriend heet en jij mijn vriendin:
de lucht is grijs - geef het de purpren zin
die zoiets vroeger in Italië had!
Wij zijn vereend maar even wijs en weten:
een woord weegt lichter dan een duiveveer -
als 'k ‘liefde’ zei, zou ik kunnen vergeten
dat je me zei: ‘O, liefde komt één keer’ ....?
Wees niet bezorgd voor deze bijna-liefde;
zij gaat voorbij: als alles wat ons griefde -
geneest of sterft, na meer of minder strijd.
'k Zeg ‘liefde’ toch. 't Is niet als de andre keren;
ook niet als de Ene! - dit is geen verwijt.
Het uur is vol van al wat ‘kan verkeren’,
de lucht is vaal en pijnlijk uitgespreid:
ik speel het woord dat eertijds harten kliefde
in vriendschap uit tegen je ledigheid.